Ciało jako przedmiot praktyk ascetycznych w sztuce współczesnej (Opałka, Dudek-Dürer, Orlan)

Posted on Listopad 8, 2011


Cały artykuł znajduje się na Academia.edu. Aby przeczytać tekst, kliknij tutaj.

 

(…) Jakkolwiek ascetyzm uznaje świat za „wartość negatywną”, to rzecz jasna nie pojawia się w kulturowej próżni. Praktyki ascetyczne odwołują się do pewnej tradycji, norm, wartości społecznych w kontekście, których się pojawiają. Mimo że asceza – zarówno w przypadku grup monastycznych, jak w przypadku samotnie praktykujących – oznacza rezerwę wobec życia społecznego i szukanie miejsca na jego marginesach, to stanowi wyraz pewnej kultury i do niej się odnosi. Nawet gdy „świat” – zawsze jakiś konkretny „świat”, zapośredniczony przez kategorie pojęciowe danej kultury – jest przedmiotem krytyki nadal kształtuje praktykę ascetyczną, stanowiąc przedmiot negatywnych odniesień.

(…) Jeśli wyznacznikiem kondycji współczesnego człowieka Zachodu jest przywiązanie do wolności we wszelkich jej wymiarach, to Opałka, Dudek-Dürer rozumieją to przywiązane w sposób zdecydowanie odmienny od potocznego. Postępują wbrew nakazom pragmatyki życiowej, która na ogół uczy, aby pozostawiać jak największy wachlarz możliwych wyborów. Ich wolność wyraża się w możliwości samograniczenia. Oznacza to po pierwsze, że trwają przy wykonywaniu jednego, głęboko ingerującego w życie projektu, po drugie, że zdecydowali się przestrzegać rozlicznych nakazów i tabu. Opałka hiperbolizuje regularność życia, wpisując je w rytm malowania, liczenia i fotografowania, niejako czuwając przy procesie starzenie się własnego ciała. Dudek-Dürer plasuje zakaz tam, gdzie współczesny człowiek znajduje okazję do konsumpcji.

Fragment tesktu. Całość opublikowano w „Idea. Studia nad strukturą i rozwojem pojęć filozoficznych”, t. XXIII, 2011, s. 215-224.

Reklamy