Browsing All Posts filed under »Eseje«

Księdzu świeczkę, a „plastykom” ogarek. Kilka słów o prowincjonalnych galeriach

Grudzień 23, 2015

0

(…) Wyobraźmy sobie naszą reakcję, gdyby polski rząd dzisiaj kazał nam zamieszkać w Brandenburgii lub na Morawach, skąd wysiedlono autochtoniczną ludność, i wmawiał nam, że to Ziemie Odzyskane. Mniej więcej z takim poziomem społecznego niedowierzania musieli wtedy zetknąć się propagandziści i biurokraci odpowiedzialni za politykę kulturalną. To, że dzisiaj nie mamy takich wątpliwości, jest również […]

Żadnych sentymentów

Czerwiec 24, 2015

Comments Off on Żadnych sentymentów

(…) Tym większe było moje rozbawienie parę lat temu, gdy ultralewicowi artyści z Francji, z jakimi miałem okazję pracować przy społecznie zaangażowanym projekcie w Europie Środkowej, bez żadnego skrępowania sami określali się mianem plastyków. Członkom ZPAP włos zjeżyłby się na głowie – żaden z tych Francuzów nie potrafił nawet solidnie rysować, nie mówiąc już o […]

Mało, a jednak wiele. Curatorial Meetings w Cieszynie

Kwiecień 15, 2015

Comments Off on Mało, a jednak wiele. Curatorial Meetings w Cieszynie

(…) Było to o tyle ciekawe, że wszyscy odczuwają jednak pewną wspólną specyfikę działalności, którą prowadzą galerie zaproszone do Cieszyna. I chyba nie tyle „niezależność” jest jej wyznacznikiem, co po prostu potrzeba działania, którą z różnych przyczyn realizuje się poza instytucjami publicznymi lub galeriami komercyjnymi i do której jest się skłonnym zwykle dołożyć z własnej kieszeni, szukając jednocześnie grantów. Czasem […]

Tylko suspens może nas uratować

Październik 30, 2014

0

(…) Przede wszystkim trzeba zapytać, jaki potencjał daje formuła działalności, którą – jak się wydaje – przyjęła Cricoteka, czyli prezentacja dorobku Kantora w ramach wystaw stałych i jego reinterpretacja w ramach wystaw czasowych oraz działań towarzyszących. Dwie wspomniane wcześniej wystawy ulokowane zostały w równoległych skrzydłach budynku. Co prawda puszczają do siebie oko, ale z dużego […]

Psychopatologia milczenia

Grudzień 1, 2013

0

Cały tekst znajduje się na Academia.edu. Aby przeczytać teks, kliknij tutaj. (…) Anonimowość języka, która w tekstach literackich i krytycznoliterackich Blanchota przedstawia się jako źródło egzystencjalno-artystycznego dramatu (podmiot nie może wyrazić się ani jako człowiek, ani jako artysta), w świetle poglądów Foucaulta zyskuje pozytywny wymiar. Stwarza szansę wymknięcia się opresyjnej funkcji języka i kultury w […]

Kto pierwszy, ten lepszy, czyli autor jako uciekinier w dobie społeczeństwa cyfrowego

Lipiec 12, 2013

Comments Off on Kto pierwszy, ten lepszy, czyli autor jako uciekinier w dobie społeczeństwa cyfrowego

Od dwóch tysięcy lat wiemy, że na początku było słowo. Trudno natomiast oszacować, kiedy zdaliśmy sobie sprawę, że słowo nie było od Boga, i kiedy spostrzeżono, że słowo staje się ciałem w wyniku ludzkich, wręcz arcyludzkich zabiegów. Stawanie się słowa ciałem jest procesem przejawiającym prawidłowości i przybiera strukturę dającą się opisać. Jednak ład, który roztacza […]

Gdy przedmioty wyrastają ponad inne

Styczeń 10, 2013

0

Pełna wersja artykułu na Academia.edu. Aby przeczytać artykuł, kliknij tutaj. Drugiego listopada 1989 roku w paryskim domu aukcyjnym Maitre Binoche Tomoro Tsumuraki, kolekcjoner z Tokio, kupił za 315 milionów franków obraz Pabla Picassa Les noces de Piercette. W przeliczeniu na obecny kurs waluty europejskiej było to około 45 milionów Euro. Jednak rekordowa suma, jaką na […]

Zupełnie odwrotnie. O malarstwie Krzysztof Mężyka

Grudzień 11, 2012

Comments Off on Zupełnie odwrotnie. O malarstwie Krzysztof Mężyka

(…) W tym kontekście Mężyk stawia się w pozycji outsidera. Rezygnując z malarskiej publicystki lub wycieczek w kierunku postkonceptualizmu, koncentruje się na zagadnieniach formalnych. Bardziej niż logika rozwoju poszczególnych kierunków, tego, co passé i tego, co au courant, rachunki, co warto, a czego nie, co jest dochodowe, a co nie jest, interesują go możliwości, które […]

Przeszłość nas wyzwoli? Rekonstrukcja w polskich sztukach wizualnych po roku 1989

Luty 21, 2012

0

(…) Być może wspomniany wcześniej kilkuletni poślizg spowodował, że sztuka krytyczna właściwie zapomniała o PRL-u. Z trudnością można wskazać prace Artura Żmijewskiego, Katarzyny Kozyry, Zbigniewa Libery, które odnosiłyby się do rzeczywistości komunistycznej. Za to główny nacisk został położony na takie wątki, jak Holokaust (ale też historyczność w ogóle) i cielesność. Oba motywy sprzyjały temu, by […]

W mit mitem

Lipiec 15, 2011

Comments Off on W mit mitem

Ruch Odrodzenia Żydowskiego w Polsce wydał manifest. Nie musisz być Żydem. Jeżeli chcesz się przyłączyć, możesz to zrobić: to jest propozycja, nowy ruch. Tak jak syjonizm, którego ideą było rozwiązanie problemu żydowskiego w Europie przez przeniesienie wszystkich Żydów do Palestyny, bez względu na to, że ktoś (już) tam mieszka… A więc jest to propozycja. Gram […]

Muzeum osobliwości, czyli kto dziś jest passé?

Sierpień 2, 2010

Comments Off on Muzeum osobliwości, czyli kto dziś jest passé?

Klika lat temu miałem okazję prowadzić na Uniwersytecie Sztokholmskim wykład o polskiej sztuce współczesnej. Mierzyłem się, z jednej strony, z wielością trendów, mediów, różnie sprofilowanych galerii, z drugiej z faktem, że polscy artyści, inspirowani tym, co dzieje się na Zachodzie, robili prace, które praktycznie niczym nie różniły się od produkcji rówieśników z Anglii, Francji czy […]

Melancholia multimediów? Estetyka relacyjna?

Październik 1, 2009

Comments Off on Melancholia multimediów? Estetyka relacyjna?

Kokieteryjne reklamy na forach internetowych zapewniają, że „podrywanie to sztuka, której można się nauczyć”. Marketingowcy szkół uwodzenia zachęcają potencjalnych uczniów, by „czym prędzej spełnili marzenia, poznali kobiecą psychikę i bezwstydnie wykorzystali zdobytą wiedzę”. Wyjątkową popularność zdobyły kursy NLP (neuro-linguistic programming), opracowane przez byłego autora scenariuszy komediowych (nomen omen?) Rossa Jeffriesa, który rzesze nieśmiałych, sfrustrowanych a […]

O śmiechu za plecami

Kwiecień 1, 2009

0

Krotończycy zalali Sybaris. Skierowali na nie wody płynącej w pobliżu rzeki i w ten sposób zniknęło z powierzchni ziemi miasto, które było symbolem życia w dostatku i bogactwie. Właśnie od jego nazwy pochodzą słowa „sybaryta” i „sybarytyzm”, kojarzące się dziś z zapachem cygar i kolorem whisky. Wobec podobnego postępowania starożytnych czujemy rezerwę. Tłumaczymy je meandrami […]

Retail, czyli skupienie nad detalami

Październik 1, 2008

Comments Off on Retail, czyli skupienie nad detalami

Niecałe dwa lata temu holenderski instytut Eternally Yours ogłosił rezultaty badań nad europejskim modelem konsumpcji. Ustalono m. in., że 60 procent wyrzucanych przez nas przedmiotów trafia na śmietnik nie dlatego, że się zepsuły, ale dlatego, że przestały się podobać. Robienie zakupów od dawna nie jest dyktowane praktycznymi potrzebami, ale stylem życia. Biedny Marks przewraca się […]

Queering Islam. Pewnego razu w Kandaharze

Październik 1, 2008

0

W 1992 roku, w szkole koranicznej na południu Afganistanu, wokół nauczającego tam mułły Mohammeda Omara skupiła się grupa 30 pobożnych studentów. Z prawdziwie religijną prostotą nazwali się ‘Talibami’, co z pasztuńskiego można przełożyć jako „Studenci”. Grupa gwałtownie się rozrosła i zamarzyła o władzy w ogarniętym wojną Afganistanie. Talibowie chcieli przyłączyć się do konfliktu, pokonać zwaśnione […]

„Dziwne raje” Thomasa Wrede

Luty 1, 2007

Comments Off on „Dziwne raje” Thomasa Wrede

Serie wielkoformatowych prac Thomasa Wrede, zatytułowane Real Landscapes i Seascapes, przedstawiają widoki, gdzie nie ma miejsca na niedociągnięcia, na choćby ślady ułomności. Są dopracowanymi w każdym calu obrazami monumentalnych, doskonałych przestrzeni. Ale jest w tych perfekcyjny pejzażach pewna dwuznaczność, która każe widzowi wyciszyć się i jednocześnie wzbudza niepokój. Zresztą chyba do tego wrażenia odnosi się […]

Edgar Martins – Diminishing Present

Wrzesień 1, 2006

Comments Off on Edgar Martins – Diminishing Present

Ponoć wszyscy adepci buddyzmu, zanim wejdą na upragnioną drogę oświecenia, muszą zmierzyć się z pewnym prostym, jednak kłopotliwym pytaniem. Mistrz pokazuje im, dajmy na to, wyschnięte drzewo, złamane niegdyś uderzeniem pioruna i pyta: „Jaki dźwięk wydało to drzewo, gdy uderzył w nie piorun?” Uczniowie łamią sobie głosy i głowy, próbują oddać jak najwierniej dźwięk pękającego […]